TOLUNOĞULLARI (868-905)


1.Oğuz Türklerinden olan Tolun oğlu Ahmet , Bağdat ile arası açılınca bağımsızlığını ilân etti . </sp/span>
2.Mısır maliyesini düzeltip, halkı darlıktan kurtardığı için oldukça seviliyordu. Kısa zamanda Suriye ve Çukurova yöresini ele geçirdi.
3.Oğlu Humâreveyh zamanında devletin sınırları Toroslara ve Irak'a kadar genişledi.
4.Ancak O'nun yerine geçenler devleti koruyamadılar
5.Abbasiler Mısır'a girerek Tolunoğullarına son verdiler.
Tolunoğulları’nın Özellikleri
1-Mısır’da kurulan ilk Türk-İslam Devletidir.
2-Tarım, bayındırlık, ticaret ve mimari alanda önemli çalışmalar gerçekleştirildi. Bu çalışmalarla Mısır'daki sosyal yaşayışı ve ekonomik yaşayışı ileri sevi­yeye ulaştı.
3-Nil nehrini düzenleyici önlemler almışlar, bentler ve su kanalları yaparak tarımı geliştirmişlerdir.
4-Kahire yakınlarında el-Ketayi şehrini kurarak başkent yapmışlardır.
5-Mısırda tarımın gelişmesi için su ve kanallar yaptılar.
6-Sarayda Hacip adı verilen ve saray işlerini düzenleyen kişiler de bulunmaktaydı. Vezirlik makamı bulunmamaktaydı.
7-Kahire’de Tolunoğlu Camii ünlüdür. Bu camiinin yanında yaptırılan hamam ve eczaneden din farkı gözetmeksizin herkese hizmet verilmiştir.
8-Çoğunluğu Türklerden oluşan bir ordu ve donanma kurmuşlardır.

IHŞİDİLER(AKŞİTLER) (935-969)

İhşid meliklerin meliki anlamına gelmektedir.
1.DevletinkurucusuMaveraünnehir Türk beyleri sülalesinden olan Muhammed Ebubekir adında bir komutandır. Mısır valisi iken bağımsızlığını ilân eden Muhammed Ebubekir (Muhammed bin Toğaç)(935) önce topraklarını Dicle'ye kadar genişletti. Daha sonra Mekke ve Medine'yi devletine bağladı.
2.Ölümünden sonra oğullan başa geçtiyse de asıl idare kölesi Kafur'un elindeydi.
3.Kafur'un ölümüyle başlayan iç mücadelelerden faydalanan Fatımîler, Mısır'ı zaptederek Ihşidiler'e (Akşitler) son verdiler.
Akşitler’in Özellikleri
1-Mısır'da kurulan ikinci Türk devletidir.
2-Muhammed bin Bişr ve El-Kındî gibi din alimleri bu dönemde yetişmiştir.
NOT: Tolunoğulları ve İhşidiler devletlerinin yönetici ve ordusu Türklerden, halk ise farklı unsurlardan oluşuyordu.Bu sebeple uzun ömürlü olmamışlardır.